۩ منظره اطلاعات ۩

بعضی‌ها فكر می‌كنند كه تابستان فصل خلاصی از برنامه‌ریزی است، اما نه تنها این‌طور نیست بلكه برنامه‌ریزی در آن اهمیت بیشتری پیدا می‌كند. در فصل‌های مدرسه و كار، بخشی از برنامه‌ریزی توسط دیگران انجام می‌شود، اما در اوقات فراغت تصمیم‌گیری برعهده ماست و به همین دلیل اهمیت خاصی دارد.

تابستان برای آنهایی كه وقت آزاد بیشتری دارند، یك جور امتحان ویژه است. در این فصل معلوم می‌شود كه هر كس به زمان آزاد خود تا چه حد اهمیت می‌دهد و چه چیزی به دست می‌آورد. بعضی‌ها فكر می‌كنند تابستان فصل وقت‌كشی است ؛ پس برنامه‌ریزی تعطیل؛ اما این تنها شكل تابستان نیست و داشتن وقت آزاد  به این معنی نیست كه می‌توان وقت را بیهوده هدر داد. شاید در هفته‌های اول وقت‌گذرانی بیهوده، جالب به نظر برسد، اما به تدریج این كه كجا بروم و چه‌كار كنم در دفعه‌های بیشتری مطرح می‌شود.

بعضی‌ها اوایل تابستان می‌گویند كه سه ماه وقت می‌گذرانیم، اما به تدریج از ماجراهایی مثل شب دیر خوابیدن، روزها دیر بیدار شدن و عصرها را بی‌هدف در كوچه و خیابان پرسه زدن خسته می‌شوند. آنها دنبال راهی برای خلاصی از آن می‌گردند، اما حیف كه برنامه‌ریزی را متعلق به این فصل نمی‌دانند و از طرف دیگر به پیشنهادهای دیگران برای لذت بردن از فرصت‌های تابستانی اهمیت نمی‌دهند. آنها باور ندارند كه در فصل فرصت‌های تابستانی می‌توان برای خود و دیگران خیلی كارها انجام داد و لذت برد.

بعضی‌ها فكر می‌كنند كه در تابستان هیچ كس نباید از آنها كاری بخواهد یا انتظاری داشته باشد و فراموش می‌كنند كه بعضی‌ از ماجراهای زندگی روز تعطیل و غیرتعطیل ندارد. در تابستان می‌توان كنار تفریح و لذت‌های شخصی، كارهای دیگری نیز انجام داد، مثل سرزدن به پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌های خسته از تنهایی؛ نگاه كردن عكس‌های كهنه از خاطرات ماندگار و لذت بردن از باهم بودن. گاه شادی و لذت را می‌توان در جاهایی پیدا كرد كه به نظر نمی‌آید. در مدرسه زندگی كه هیچ وقت تعطیل نیست، از این نمایش‌ها زیاد دیده می‌شود و به ما می‌گوید باید از زمانی كه در اختیار داریم، برای دیدن و فهمیدن لحظه‌های خاص استفاده كنیم و آن را از دست ندهیم.

مجید امیدی در گفت‌وگو با ایسنا ، از راه‌اندازی پایگاه اطلاعاتی اوقات فراغت كشور در سازمان ملی جوانان خبر داد و گفت: این سامانه هوشمند دارای دو سطح برنامه‌ریزی و گزارش‌گیری برای دستگاه‌های متولی اوقات فراغت جوانان و نوجوانان و سطح اطلاع‌رسانی برای خانواده‌ها و گروه‌های هدف است.

وی افزود: تمامی دستگاه‌های اجرایی در این سامانه به نشانی www.faraghat.org با توجه به سطوح مدیریتی خود دارای سیستم مدیریتی، برنامه‌ریزی، گزارش‌دهی و گزارش‌گیری هستند كه با جمع‌آوری و بروز كردن اطلاعات مكانی، زمانی و پتانسیل‌های حوزه اوقات فراغت تبدیل به یك بانك اطلاعاتی قوی برای دستگاه‌ها در این حوزه شده است.

مدیر كل فرهنگی سازمان ملی جوانان با اشاره به برخی ویژگی‌های این سامانه، اظهار كرد: نظارت لحظه‌ای بر مدیریت و برنامه‌ریزی، ایجاد رویه واحد در ارایه گزارش، مدیریت بهینه و تحلیل داده‌ها، تجمیع داده‌ها و اطلاعات امكانات فراغتی و جمع‌آوری اطلاعات فضاها و امكانات بلااستفاده در حوزه اوقات فراغت، كمك بسیار زیادی در مدیریت اوقات فراغت جوانان و نوجوانان خواهد كرد.

وی افزود: این سامانه حاصل تلاش دو ساله سازمان ملی جوانان در حوزه اوقات فراغت است و گزارش عملكرد دستگاه‌های اجرایی این حوزه در سال جاری بر اساس گزارش‌های این سامانه گردآوری و بررسی خواهد شد.

امیدی با بیان این كه در حال حاضر تنها 11 درصد از خانوارهای كشور، غنی‌سازی اوقات فراغت فرزندان را از مولفه‌های مهم و تاثیرگذار شخصیتی و رشد آن‌ها می‌دانند، گفت: اگر تمامی دستگاه‌های متولی حوزه اوقات فراغت، مسوولیت خود را به طور صد در صد و كامل انجام دهند باز هم نمی‌توان ادعا كرد كه تمام زمان‌ها و مكان‌های فراغتی جوانان پوشش داده شده است، چرا كه بیشتر زمان فراغت جوانان و نوجوانان در درون خانواده‌ها سپری می‌شود.

وی افزود: در حالی كه خانواده‌ها باید مهارت مدیریت اوقات فراغت فرزندان خود را كسب كنند متاسفانه دیده می‌شود كه اغلب آن‌ها دوست دارند كه اوقات فراغت جوانان و نوجوانانشان در خارج از خانه و توسط نهادهای رسمی و غیررسمی پر شود، بنابراین سپری شدن بخش عمده‌ای از اوقات فراغت جوانان و نوجوانان در خانواده‌های فاقد مهارت و برنامه‌ لازم، تبدیل به یك چالش بزرگ در این حوزه شده است.

امیدی درباره وضعیت عملكرد دستگاه‌های اجرایی مرتبط با حوزه اوقات فراغت در سال گذشته، اظهار كرد: سال گذشته با برنامه‌ریزی‌ها و سیاستگذاری‌های سازمان ملی جوانان و اجرای طرح‌هایی همچون برگزاری نمایشگاه‌ها و توزیع دفترچه‌های اوقات فراغت در كل كشور، رشد نسبی در استقبال گروه‌های هدف از برنامه‌های فراغتی را داشتیم، به طوری كه جذب مخاطبان به فضاهای فراغتی فعال از 21 تا 24 درصد سال 86، به 32 درصد در سال 87 رسید كه البته این میزان بسیار كم و ناكافی است.

وی افزود: متاسفانه این آمار نشان می‌دهد كه نزدیك به 70 درصد از كسانی كه باید از فضاها و برنامه‌های اوقات فراغت بهره‌مند می‌شوند، از آن جا مانده و یا به شكل دیگری اوقات فراغت خود را سپری كرده‌اند.

مدیر كل فرهنگی سازمان ملی جوانان در ادامه گفت‌وگو با ایسنا نسبت به افزایش درصد گذران غیرفعال اوقات فراغت جوانان و نوجوانان هشدار داد و گفت: احتمال می‌رود نزدیك به 60 درصد اوقات فراغت جوانان و نوجوانان به صورت غیرفعال، صرف تماشای تلویزیون، فیلم و انجام بازی‌های رایانه‌ای گروهی یا انفرادی شده باشد.

وی افزود: به علت فقدان مهارت خانواده‌ها در مدیریت اوقات فراغت، متاسفانه شكل گذراندن آن در حال تغییر است و سپری كردن اوقات فراغت از حالت گروهی و خانوادگی به فردی، از اخلاقی به غیراخلاقی، از فعال به غیرفعال و بی‌تحرك و از محیط‌های باز و طبیعی به محیط‌های بسته و حتی از نهادهای رسمی به نهادهای غیررسمی و غیرقانونی در حال تغییر شكل دادن است كه جای بررسی و اصلاح دارد.