۩ منظره اطلاعات ۩

بازی ها و رقص‌ها با هر نام و عنوانی که زیر پوشش آن حضور خود را در فرهنگ اقوام ایرانی تداوم بخشیده اند از منظر تاریخ موسیقی و نمایش، دارای اهمیت فراوانی هستند.

چه بسا از آنها با حفظ برخی صورت‌ها و اشکالی که به حرکات نمایشی انبوه و ریتمیک تعلق دارند، تحت نام پایکوبی، رقص، بازی، ذکر، تواجد و سماع، بخش قابل توجهی از داشته‌های ما در زمینه فوق محسوب می‌شوند. اساسا واژه رقص عنوانی است که پس از اسلام جهت این سازه به کار رفته است. در متون و منابع ادبی ایرانی و همچنین در گروه زبان‌های شفاهی مردم نواحی ایران، واژگانی چون بازی، وازی، وازیک و واژیک با ابعاد و جنبه‌های عام تر از رقص، حوزه ای نسبتا وسیع از آیینی توسعه یافته را شامل می‌شده اند؛ حوزه ای که علاوه بر رقص، برخی حرکات شبه ورزشی، رفتار و اعمال رزمی، پانتومیم، نمایش، شعر و موسیقی در آن جایگاهی مشخص و شناخته شده داشته اند. در واقع بازی‌ها، مجموعه ای کوچک‌تر از بالنده‌ترین و ماندگارترین عناصر یک آیین بوده اند چنانکه اگر برخی آداب، مناسک و مراسم، اوراد و ادعیه را بر عناصر یک بازی بیفزاییم، شکلی آیینی متصور است. بنابراین اگر رقص را در هیات اصلی و منشا اولیه آن، به عنوان جزیی از یک آیین تلقی کنیم، می‌توان پذیرفت که در پی تکامل و بسط و توسعه ی آیین‌ها، رقص و پایکوبی، شامل جنبش‌های موزونی شد که "در آن اندامهای گوناگون تن آدمی ‌هماهنگ با یکدیگر به حرکت در آمده و خواست‌ها و هیجان‌های ویژه ای را بازگویی و حال‌های روحی معینی بیان می‌کردند. از این رو، رقص و پایکوبی در میان مردمان دوره‌های باستانی و نوین معنی و مفهوم و صورت‌های گوناگونی از قبیل ورزشی، جنگی، جذبه ای و مذهبی، تقلیدی و نمایشی، تفریحی و شهوانی به خود گرفته، کم و بیش در میان همه مردم جهان، دوره‌های دگرگونی و تکامل را پشت سر نهاده است". در آغاز رقص و حرکات موزون به شکل کنونی و منتزع از آیین، اساسا زمینه ای برای ابراز وجود نداشته است. بر این اساس تاریخ رقص را در فلات ایران به سه دوره کلی، یعنی دوره ی آغازین عهد باستان، دوران تشکیل امپراطوری‌های بزرگ تا پیدایش اسلام و دوران پس از اسلام طبقه بندی نمود. سماع: جریان اول در ارتباط با پیدایش فرق و به ویژه تصوف است که در طول دوران پرفراز و نشیب خود، با تمسک به برخی روایات، احادیث و با استنباط فرقه ای از اسلام، به طور سرسختانه، از نوعی رقص به نام سماع به دفاع پرداخت. بی تردید این گونه جریانات، لااقل از نظر صورت بندی‌های رفتاری، پیوند غیر قابل انکاری با فرهنگ ایرانی داشته اند. سرگذشت کلیه فرقی که پس از اسلام، در فلات ایران به نشو و نما پرداختند و بعدها بسیاری از آنها به گمراهان (غلات) شهره شدند و شیوه اجرای مناسک و آیین‌های آنان و استقبال محتاطانه، اما باطنی برخی اقوام و طوایف ایرانی از آنان و آداب و اعمال این گونه فرق چنین برداشتی را مورد تایید قرار می‌دهند. در طول تاریخ جانب داری گروه‌های قابل اعتنا و تاثیرگذار اجتماعی و مذهبی از این جریان، موجب شد تا ما درباره رقص‌هایی که با محمل عارفانه، به سماع شهره شدند، حجم نسبتا گسترده ای از اسناد و شواهد را در اختیار داشته باشیم. اسنادی که یکسره به چگونگی حالات و ساز و کارهای این هنر دلالت دارند. بخش قابل ملاحظه ای از ادبیات ایران، به ویژه ادبیات مربوط به قرن هفتم، هشتم و نهم هجری، علاوه بر گرایش و ابراز علاقه به این جریان، سماع درویشان را به عنوان درجه ای متعالی از عبادات مطرح نموده و آن را جلوه ای بی چون و چرا از مظاهر حق دانسته اند.

[ادامه...]

تهیه و گرد‌آوری : DataVista.info

پس از آنكه احداث یك مركز مالی بین‌المللی در كنار برج میلاد با شكست مواجه شد، این بار مسئولان شركت بورس درصددند این طرح را به‌صورت مجازی از طریق شبكه اینترنت به اجرا در بیاورند.

به گزارش خبرنگار همشهری، طرح مركز مالی ایران كه از سال‌های دور به‌عنوان یك ایده در بورس تهران شكل گرفته بود از سال 85 و همزمان با روی كار آمدن علی رحمانی به‌عنوان نخستین مدیرعامل شركت بورس تهران بار دیگر به‌صورت جدی دنبال شد اما پس از پایان دوره مدیریت وی، مدیران جدید شركت بورس با این استدلال كه این كار از وظایف شركت نیست، روند اجرای طرح را متوقف كردند.

این در حالی بود كه تا آن زمان برخی از سرمایه‌گذاران از جمله سرمایه‌گذارانی از كشور عربستان برای همكاری در احداث این پروژه ابراز تمایل كرده بودند.

براساس این طرح قرار بود با همكاری نظام پولی كشور و بازار سرمایه، نخستین مركز مالی ایران در كنار برج میلاد افتتاح شود. اما حسن قالیباف اصل كه پس از پایان تصدی علی رحمانی مدیریت شركت بورس را برعهده گرفت، استدلال‌های جدیدی در این باره داشت.

مدیرعامل شركت بورس اوراق بهادار در دومین مجمع سالانه شركت بورس اوراق بهادار اعلام كرد: مركز مالی ایران به‌عنوان پوسته‌ای بود كه ایجاد شد و افزایش سرمایه شركت بورس به همین دلیل مطرح شد و مذاكراتی با شهرداری هم جهت اختصاص زمین برای مركز مالی انجام شد.

مركز مالی مجازی

اما یكسال پس از توقف اجرای طرح مركز مالی ایران در كنار برج میلاد، اخیرا مدیران بازار طرحی را در دستور كار قرار داده‌اند كه براساس آن مركز مالی ایران به‌صورت مجازی تشكیل خواهد شد.

علی اسلامی، عضو هیأت‌مدیره شركت بورس اوراق بهادار ضمن اعلام این خبر به همشهری گفت: با توجه به آنكه ابعادی كه برای مركز مالی ایران پیش‌بینی شده بود بسیار بزرگ بود و اجرای آن در توان شركت بورس نبود بنابر این طرحی در دست مطالعه قرار گرفت تا این طرح به‌صورت مجازی و از طریق یك پورتال مجازی انجام شود.

وی افزود: با توجه به ركود بازار مسكن، مدیران بازار تصمیم گرفتند تا طرح مركز مالی ایران را به‌صورت مجازی احداث كنند.اسلامی  تأكید كرد: مطالعات لازم برای اجرای این طرح انجام شده اما اجرای آن نیاز به بررسی بیشتر دارد؛

در واقع این مركز، به محلی برای شفافیت اطلاعات تبدیل خواهد شد و درصورت اقتصادی بودن شاید شركت مركز مالی ایران به یك شركت پردازش اطلاعات تبدیل شود. وی افزود: مركز مالی مجازی ایران محلی است برای اقدام جمعی و فعالیت شركت‌های كارگزاری، بانك‌ها، بیمه‌ها، بورس و همه اركان مالی كشور.

عضو هیأت مدیره شركت بورس همچنین در گفت‌وگوی دیگری با موج اضافه كرد: شركت مركز مالی مجازی ایران به‌عنوان زیرمجموعه شركت بورس، یك پورتال خواهد بود كه با اتصال به سیستم معاملات، اطلاعات را دریافت خواهد كرد. اسلامی یادآور شد: قرار بود مركز مالی ایران به محلی برای تماس بنگاه‌ها و نهادهای مالی فعال در كشور در ابعادی مانند مركز مالی دوبی تبدیل شود.

عضو هیأت‌مدیره شركت بورس همچنین به طرح ایجاد این مركز در ابعاد مجازی برای تبدیل به یك پایگاه اطلاع‌رسانی اشاره كرد و اظهار داشت: تشكیل مركز مالی ایران در پی قرار گرفتن یكی از چند عضو هیأت‌مدیره شركت بورس در فرابورس صورت گرفت.

وی از چشم‌انداز رو به زوال مسكن به‌عنوان مانعی در سرمایه‌گذاری وجوه مربوط به این طرح نام برد.معاون شركت تامین سرمایه نوین اضافه كرد: به‌رغم منتفی شدن تشكیل مركز مالی، طرح مركز مالی مجازی ارائه شد تا با توجه به تبادلات و ارتباطات در فضای مجازی و وب، این مركز به‌صورت مجازی تاسیس شود.

دو بازیگر هالیوودی «در جستجوی كریس»‌ به ایران می‌آیند
دوبازیگر هالیوودی قرارداد بازی در فیلم سینمایی «در جستجوی كریس» را به كارگردانی عباس رافعی امضا كردند تا این فیلم اواخر آبان ماه در ایران كلید بخورد.
 
عباس رافعی در گفتگو با خبرنگار سینمایی فارس در این باره گفت: به تازگی از سفر آمریكا به ایران بازگشته‌ام و در آنجا با دو بازیگر چهره و معروف هالیوودی قراردادی را تنظیم كردیم و به امضا رساندیم كه آنها قرار است پس ازدریافت ویزا 25 روز دیگر وارد ایران شوند.
وی افزود: این بازیگران مرد كه یكی از آنها خواننده نیز هست در بخش‌های آمریكا و ایران جلوی دوربین می‌رود.
به گفته رافعی رایزنی برای انتخاب بازیگران ایرانی از هفته آینده آغاز خواهد شد.
وی درباره دستاوردهای سفر خود به آمریكا گفت: در این سفر از لوكیشن‌های مختلفی دیدن كردیم و توافقات بسیار خوبی در زمینه پخش فیلم با شركت «متروگلدین مایر» داشتم.
این كارگردان سینما به فارس گفت: در این سفر بخشی از فیلم‌های آموزشی جلوه‌های ویژه را به ایران آوردم كه در این فیلم‌ها برخلاف آنچه ما تصور می‌كنیم، محدود به جلوه‌های كامپیوتری نیست و جلوه‌های ویژه كاملا میدانی انجام می شود و در استودیوهای بزرگ كه دكورسازی انجام شده است، جلوه‌های ویژه صورت خواهد گرفت قصد دارم این سی‌دی‌های آموزشی را در اختیار دوستان قرار دهم.
بر اساس این گزارش فیلم سینمایی «در جستجوی كریس» كه بر اساس فیلمنامه‌ای از رافعی است، در سال 1359 می‌گذرد كه هنوز آمریكایی‌ها در ایران مستقر بودند.
یك آمریكایی با اسم كرایس، در ایران مفقود می‌شود و دوستانش برای جستجوی وی به ایران می‌آیند و دستخوش اتفاقاتی می‌شود.
به گفته رافعی این فیلم كه اثری معمایی است، معانی اسطوره‌ای را مد نظر دارد.
وی به فارس گفت: این فیلم در پخش جهانی خود با عنوان «در جستجوی كرایس» به نمایش درخواهد آمد و در واقع ارتباط فرهنگی بین شرق و غرب است و این كه غرب همیشه در جستجوی مسیحی بوده كه گم شده و آنها سالها است كه ما به ازاهای مختلفی برای آن پیدا می‌كنند.
بر اساس گزارش فارس، رافعی كه تهیه‌كنندگی این فیلم را شخصا به عهده دارد تقاضای پروانه ساخت آن را فردا ارائه خواهد كرد تا با سفر بازیگران آمریكایی به ایران این پروژه را در تهران كلید بزند.

مصوبه جدید مجلس باعث می‌شود از این پس خانواده‌هایی که دو فرزند آنان به خدمت سربازی رفته باشند، پسر دیگرشان از انجام خدمت دوره ضرورت معاف ‌شود.

به گزارش مهر، نمایندگان در جلسه علنی سه شنبه در ادامه رسیدگی به جزئیات طرح اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفه عمومی به بررسی و تصویب بخش معافیت کفالت مشمولان پرداختند.

با تصویب نمایندگان، یگانه فرزند ذکور مراقب یا نگهدارنده پدر نیازمند مراقبت که قادر به اداره امور خود نباشد و نیز یگانه مراقب یا نگهدارنده مادر فاقد شوهر از انجام دوره ضرورت خدمت سربازی معاف شدند.

همچنین تنها برادر تنی سرپرست خواهر فاقد پدر، همسر و فرزند ذکور غیر مهجور و نیز تنها برادر سرپرست برادر کبیر نیازمند مراقب و فاقد پدر و همسر و فرزند ذکور غیر مهجور و فاقد شغل، یگانه سرپرست برادر کمتر از هجده سال تمام و یگانه نوه ذکور مراقب یا نگهدارنده جد فاقد فرزند یا جده فاقد شوهر و فرزند می‌توانند از معافیت کفالت استفاده کنند.

با تصویب نمایندگان، مشمولی که همسرش فوت نموده و از او دارای فرزند صغیر است، مادامی که ازدواج مجدد نکرده و یا دارای همسری که بعد از ازدواج معلول و نیازمند مراقبت باشد، می‌تواند از معافیت کفالت استفاده کند.

همچنین از چند برادر واجد شرایط اعزام به خدمت در صورت اعزام یکی از برادران به خدمت، یکی از برادران می‌تواند تا اتمام خدمت او از تعویق اعزام استفاده نماید.

نمایندگان مقرر کردند در صورتی که یکی از فرزندان پسر سربازی که در حین خدمت سربازی فوت کند و یا یکی از فرزندان ذکور خانواده‌ای که یک فرزند آن خانواده در حین انجام خدمت سربازی فوت کرده باشد، فرزند دیگر از سربازی معاف می‌شود.

نمایندگان مجلس مشمولی که تنها مراقب و نگهدارنده خواهر تنی فاقد شوهر باشد را نیز از انجام خدمت سربازی معاف کردند.

منظور از یگانه مراقب در این مصوبه، تنها فرزند ذکور یا برادر یا نوه بیش از هجده سال تمام است که مراقبت هر یک از بستگان مذکور در این مصوبه را به علت نقص عضو، بیماری، کبر سن، صغیر بودن یا اناث بودن به عهده دارد.

نمایندگان نیازمندی اشخاص مذکور در این مصوبه به مراقبت به خاطر نقص عضو، بیماری و یا مهجور بودن را منوط به تشخیص شورای پزشکی کردند.

با تصویب مجلس، کسانی که می‌خواهند از کفالت نگهداری مادر فاقد شوهر استفاده کنند، تا سی ماه متوالی می‌توانند از معافیت کفالت موقت استفاده کنند و در پایان این مدت در صورت دارا بودن شرایط کفالت، از انجام خدمت دوره ضرورت معاف می‌شوند.

نمایندگان در مصوبه خود تصریح کردند که وجود برادری که از معافیت تحصیلی برخوردار است مانع از معافیت کفالت موقت مشمولی که سرپرستی خانواده را برعهده دارد، نخواهد بود.

این معافیت فقط در طول مدت معافیت تحصیلی برادر مشمول که خارج از شهرستان محل سکونت به تحصیل اشتغال دارد، معتبر بوده و پس از آن با رعایت سایر مقررات این قانون به خدمت دوره ضرورت اعزام خواهند شد.

همچنین در صورتی که برادر یا برادران یا پدر مشمول به دلیل بیماری یا معلولیت زمین گیر بوده و بنا به تشخیص شورای پزشکی فاقد صلاحیت و یا ناتوان برای سرپرستی باشند و مشمول نیز عملا مراقبت یا سرپرستی را برعهده داشته باشد، می‌تواند از معافیت کفالت برخوردار شود. 

نمایندگان مجلس با تعیین نحوه معافیت از خدمت فرزندان ذکور مددجویان، مصوب کردند: یکی از فرزندان ذکور مادران فاقد شوهر تحت پوشش کمیته امداد حضرت امام (ره) و سازمان بهزیستی کشور از انجام خدمت دوره ضرورت معاف می‌باشد.
همچنین تنها پسر خانواده‌هایی که دارای سه فرزند اناث یا بیشتر باشند از انجام خدمت دوره ضرورت معافند.

نمایندگان، مشمولانی را که با معلولان اناث دارای معلولیت جسمی ـ حرکتی ازدواج کنند به صورت موقت از انجام خدمت دوره ضرورت معاف کردند. این معافیت به صورت موقت بوده و پس از گذشت پنج سال از استمرار ازدواج آنها معافیت موقت به معافیت دایم تبدیل می‌شود.

---

مطالب پیشنهاد شده زیر نیز ممکن است برایتان جالب باشد:

• شرایط یازده گانه بخشش اضافه خدمت اعلام شد

نتایج تحقیقات انجام شده توسط یک گروه تحقیقاتی نشان می دهد که مردان و زنان ایرانی به استفاده از پوششهایی متنوع و با رنگهای شاد و زنده تمایل بیشتری دارند و در کودکان این مسئله برجسته تر است.

در این پژوهش می خواستیم بدانیم از لحاظ روانشناختی ترجیح رنگها در زنان، مردان و کودکان ایرانی به چه ترتیب است که نتایج  به ما نشان داد ایرانیها رنگهای شاد را برای پوشش خود به رنگهای دیگر ترجیح می دهند.

دکتر فربد فدایی افزود: با این همه ، همین تحقیق به ما نشان داد که انتخاب رنگ پوشاک علاوه بر آنکه متاثر از عوامل روانشناختی و تمایل شخصی افراد است ، اما معیارهای فرهنگی و جامعه شناختی نقش اصلی را در این انتخاب ایفا می کنند.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود : در میان عشایر و روستائیان ایرانی رنگهای مورد استفاده برای پوشش همه رنگهایی شاد و سرزنده هستند ، با این همه در شهرها مردم رنگهای تیره به دلیل هنجارهای حاکم بر اجتماع  بیشتر می پسندند.

دکتر فدایی با اشاره به اینکه در بسیاری از کشورهای دنیا هم افراد صاحب نفوذ و قدرتمند از لباسهایی با رنگهای تیره استفاده می کنند ، گفت: این مسئله بیشتر یک قرارداد اجتماعی است چرا که به طور مثال در جامعه ما استفاده از پوشش تیره رنگ و مشکی از گذشته ها در میان زنان شهری مرسوم بوده و این امر به نوعی ناشی از متانت و وقار محسوب می شد نه افسردگی و بیماری.

این روانپزشک در ادامه افزود: مردم در مواقع مناسب بهترین رنگ را برای پوشش خود انتخاب و استفاده می کنند و نباید از تاثیر رنگهای تیره بر سلامتی افراد جامعه احساس خطر کرد ، چون این امر هیچ خطری در این باره به حساب نمی آید.

منبع : سلامت نیوز

بنابر اسناد تاریخی، شواهد، قراین، فرهنگ شفاهی، کشفیات باستانشناسی و زبانشناسی می‌توان گفت 4 نام برای كشور ایران بكار رفته است.

این نام‌ها عبارتند از:

1. سرزمین جم - مملكت العجم (در ادبیات عرب)
2. میدیا در ادبیات اروپایی
3. سرزمین پارس در ادبیات اروپا (مملکت فارس در ادبیات عربی و فارسی)
4. کشور ایران (اریانا، ایراك، اراک، عراق و ایلام) از نظر زبانشناسی ریشه‌های واحدی دارند).

الف - معنی جم و عجم چیست؟

واژه عجم (Ajam-Ajaam- Hajam) در زبان فارسی و در بیشتر زبانهای آسیایی مانند هندی، اردو، پشتو، بلوچی، کردی، ترکی و ... معنی ایرانی و زبان فارسی می‌‌دهد اما در زبان عربی امروزه به معنی غیر عرب بکار می‌‌رود در برهه‌ای از تاریخ به معنای کسی که زبان فصیح عربی را متوجه نمی‌شد می‌‌گفتند. در دوره بنی امیه این کلمه کاربرد تحقیر آمیز داشت ، کاربرد تحقیر آمیز این واژه در ادبیات عرب اکنون جایگاهی ندارد.

عجم بصورت هجم و هخم و هیم نیز تلفظ شده است. همانطور که "است" به هست تبدیل شده اجم نیز به هجم و هخم تبدیل شده است و احتمال دارد بین واژه هخامنش و و کلمه عجم ارتباط وجود داشته باشد. زیرا کلمه جم Yam و یم که ریشه اصلی عجم هستند در زبان لاتین بصورت خ Haxâm تلفظ می‌‌شود همانطورکه Javier – javan- هم به صورت خوان و خاویر و هم بصورتیوان و یاویر تلفظ می شوند.

این فرضیه مطرح است که بین عجم و هخم ارتباط اتیمولوژی وجود داشته باشد زیرا در قدیمی‌ترین متون فارسی ،جمشیدیان، جم ،عجمیان و عجمان داریم. اماواژه هخامنشیان در ادبیات فارسی بعد از اسلام اصلا نیست.

بعضی کلمه جم، یم و یمارا از یک ریشه دانسته‌اندکه در زبان‌های کهن ایرانی به معنی آب و دریا بکار رفته‌اند. اجم عربی شده جم است وبا اضافه شدن ال حرف تعریف عربی بصورت الجمدر آمده و چون ل قبل از ج خوانده نمی‌شود بصورت اجم و سپس عجم در آمده است در کتب ادبی و تاریخ ایران ما با اسامی افراد متعدد به نام جم و جمشید بر می خوریم که قدیمی ترین آن می تواند نام پادشاهانی در دوره های قبل از پارسی باشد.

جم كه در اوستا، یم و در زبان پهلوی و كردی جمشید و جمشیر و جم و گاهی هجم بیان شده است از اولین پادشاهان و پیامبران ایرانی ثبت شده كه بر اساس نوشته ها و داستانهای شفاهی و كتب خداینامه ها، اختراع لباس، نگارگری، كشف فلز، ساختن گرمابه، پزشكی و جشن نوروز را به او نسبت داده اند صفات این پادشاه شباهت زیادی به نوح در قران دارد و بعضی وی را با حضرت سلیمان یكی دانسته اند.

جم برادر زاده شالخ و پسر ویوندگیهان (جیهان) بود.نخستین کسی که نوروز را برقرار ساخت و درجات مالکین را معین نمود و علامت حکومتی را تصویب کرد سیم و زر و سایر فلزات را استخراج نمود وابزار و آلاتی از آهن ساخت و اسب و دیگر چارپایان سواری را رام کرد و مروارید صید نمود و مشک و عنبر و دیگر مواد خوشبو را تحصیل کرد و قصرها بنا نمود و آب انبار ساخت و قنات حفر کرد کیا جم پسر ویوند جهان یعنی نگهدارنده صلح پسر ارفخشاد پسر سام پسر نوح بود پایه این کارها آن بود که او در نوروز دنیا را تصرف کرد و نواحی ایرانشهر یعنی اراضی بابل را آباد کرد نوروز آغاز استقرار قدرت او بود.

در مورد جم ، عجم و مملکت عجم ادبا ، شعرای و جغرافیا نویسان زیادی مطلب گفته اند که در مجموع کاربرد این واژه را در 60 کتاب کلاسیک عربی و فارسی می توان یافت .

در زبان فارسی هم اکنون نیز عجم مترادف با ایرانی و زبان فارسی است. اعراب در دوره ای از تاریخ، ایران را بلاد عجم و خلیج فارس را بحر العجم می نامیدند.

جم و ا ل جم در دوره قبل از اسلام به ایران وایرانیان اطلاق می شده است ولی در ادبیات سده‌های میانه‌ی عربی، به غیر عربان امپراتوری هم اطلاق می‌شد، و از آن معنی و مفهوم های زیاد دیگری نیز ساخته شده است مانند «عَجَمَه» «به طور غیر واضحی سخن گفتن، جویده سخن گفتن» بدین ترتیب، از «عَجَم، عُجْم» (= ناروشن سخن‌گویان)، غیرعربان مراد شده است. بدین ترتیب، اصطلاح «عجم» بعدها برای اشاره به همه‌ی گویندگان زبان‌های غیرعربی - كه با فاتحان عرب تماس و ارتباط یافته بودند - به كار برده می‌شد و در یک دوره مفهوم تحقیر آمیز پیدا کرد.

حتا طرف‌دار بزرگ اصل عرب، «جاحظ»، "كتاب التسویه بین العرب و العجم" را در این باره نوشت:"پس از آن كه چنین گفت‌وگویی‌ها در مورد عرب و عجم فروخاموشید، وایرانیان با شمار نفوس و توانمندی‌های‌شان، به جایگاهی برتر و مقتدر در جهان اسلام دست یافتند، «عجم» صرفاً به اصطلاحی قومی و جغرافیایی تبدیل شد؛ از این رو، در كتاب‌های جغرافیایی دوره‌ی سلجوقی و پس از آن، بین‌النهرین را با عنوان «عراق عربی» اراق (عرب شده اراک است و اراک شکل دیگری از تلفظ ایران می باشد)، در تقابل با شمال غربی ایران یا «جبال» (ماد باستان)، كه «عراق عجمی»( ایراک عجمی) خوانده شده، می‌یابیم .

بنابر این كشور جم شاید قدیمی ترین نام ایران باشد كه عربهای دوره جاهلییت آنرا معرب نموده ، اجم و عجم گفتند و كلمات عجمه عجمو اعجمی و الاعاجم را از آن ساختند.و سپس در دوره های بعدی عجم و اعجمی را در معنی های مختلف بکار بردند ابتدا این کلمه را اختصاصا برای ایرانیان و مترادف با فارسی بکار می بردند در صده های بعد از اسلام این کلمه کاربد بیشتری پیدا کرد و گاهی به خود اعراب نیز عجمی می گویند مثلا به شیعیان بحرین و عمان عجمی می گویند یا عراقی ها به مردم خوزستان عجم می گفتند در یک دوره به زرتشتیان و یا به مجوس عجم می گفتند در بعضی موارد به مردم خراسان عجم گفته اند بطور بسیار معدودی به آذری ها نیز ترکان عجم گفته اند به ایرانی تبارهای شرق آفریقا نیز عجمو و عجمی می گویند. ولی امروزه کلمه عجم بیشتر به معنی غیر عرب بکار می رود.

ب - میدیا یا ماد

نام سرزمین وسیعی است که شامل تمام مناطق کردنشین فعلی و استانهای مرکزی ایران می شده است برای چندین سده برای سرزمین فعلی ایران بویژه بخش اصلی ایران فعلی مدیا گفته می شده است. مرکز اولین پادشاهی مقتدر ایران بنام دیا اکو ( مدیا) مادها اکباتان یا همدان بوده است. میدیا یعنی مرکز، وسط ، میانه ، واژه میدل و میدان نیز از همین ریشه است.

ج - ایران

با وجود اینکه ایران تنها نامی است که نزد ایرانیان بطور مستمر در طول هزاران سال بکار می رفته است و نماد و رمز وحدت و تقدس به خود گرفته است اما اروپائیان تا اواخر قرن هفده هیچگاه این نام را بکار نبرده اند و در عوض پارس را مترادف و بجای ایران بکار می برده اند. در تمامی اسناد و قراردادها قرون گذشته بین ایران و دولتهای خارجی نیز در متن فارسی ایران و در متن خارجی پارس بکار رفته است.

ایرانیان قدیم به سرزمین ایران، ایرانویج می گفتند که به معنای اقوام ایرانی میباشد بنا بر افسانه ها وآنگونه که در اوستا آمده نیز آمده است سرزمین اولیه آریایی ها مکان سردی بوده است که آریاها را مجبور به ترک موطنشان نموده وجای آن در اوستا بخش وندیداد کنار رود ((ونگوهی داهیتی )) تعیین شده است که همان رود وهرود است ودر جایی دیگر آمده است وهرود همان رود جیحون است .

ایران دراوستاایی ائیریه airya ودر فارسی باستان اریه ariya آمده این وایه در پارتی آریان aryan ودر پهلوی ساسانی اران و در دوره اسلامی به اراک تبدیل شده است این واژه در ایرلندی کهن هم به همان معناست وبه معنای شریف ونجیب است / در زمان ساسانیان ایران را ایران شهر یا سرزمین ایرانیان نیز مینامیدند و ایرانشهری همان ایرانی است این واژه در کلمات اران . آلبان . نیز دیده می شود و نام محل یکی از جمهوریهای روسیه بنام استیا بنام ایریستان است که یادگاری از قوم ایرانی در این منطقه است .

قدیمی ترین سند مکتوب با واژه‌ی «ایران» (Eran) در سنگ‌نوشته‌های اردشیر یكم - بنیان‌گذار دودمان ساسانی - گواهی شده است. سنگ‌نوشته‌ سه زبانه‌ی شاپور یكم در كعبه‌ی زرتشت در استان فارس - كه در این موضوع فقط نسخه‌های پارتی و یونانی‌اش محفوظ مانده، اما نسخه‌ی پارسی میانه‌ی آن نیز با اطمینان، بازسازی‌پذیر است - برای نخستین بار حاوی واژه‌ی پارسی میانه‌ی «ایران‌شهر» EranShahr (به پارتی: Aryanshahr) است.

در "تاریخ سیستان" چنین گفته شده است كه: «كل ناحیه‌ی كشور به چهار بخش تقسیم شده بود: خراسان، ایران ، نیمروز، و باختر؛ هر آن چه در جوار مرز شمالی واقع گردیده، "باختر" خوانده شده؛ و هر آن چه در نزدیكی مرز جنوبی واقع بوده، "نیمروز" نامیده شده است؛ و ناحیه‌ی میانی به دو بخش تقسیم گردیده: آن چه در جوار مرز شرق واقع شده، "خراسان" خوانده شده، حال آن كه آن چه در غرب واقع است، "ایران‌شهر" نامیده شده است». حتا در «نزهة القلوب» حمدالله مستوفی ( به نقل از اصطخری) گزارش گردیده كه « اراک (عراق )عربی عادتاً دل ایران‌شهر خوانده شده است». به هر حال، عنوان عمومی سرزمین ایرانیان از این زمان، «ایران»، و [عنوان] اهالی‌اش، «ایرانی» بود.

واژه ایران به عنوان یک واحد سیاسی در کتاب مسالک الابصار فی ممالک الامصار که یک دایرة المعارف جغرافیایی است و گرچه عنوانش در دانش جغرافی است اما مولف آن، بسیار وسیع تر از موضوع جغرافی تلاش کرده است تا فرهنگ و تمدن اسلامی را از آغاز اسلام تا زمان خودش در آن منعکس سازد نویسنده در این کتاب ایران را در فصلی بنام مملکت ایرانی ها توصیف نموده است شهاب الدین احمد بن فضل الله عمری (700 - 749) نویسنده این اثر تنها 50 سال عمر کرد.( اخیرا مرکز زاید للتراث و التاریخ در امارات تاکنون دست کم هشت مجلد از این کتاب را عرضه کرده است.آقای سلیمان الجبوری در حال انتشار متن کامل آن می باشد).

بخشی از این کتاب در باب مملکت ایران اوضاع ایران در دوره ایلخانی است.

اما انتخاب عنوان مملکة الایرانیین هم برای این فصل جالب است. به طور معمول کلمه ایران را به ائیریه در زبان اوستایی و به اریه در فارسی باستان و آریه در سانسکریت بر می گردانند. نیز می افزایند که در دوره ساسانی ایران را ایرانشهر می نامیدند و سرزمین ایران هم ایرانویج خوانده می شده است (بنگرید: ایرنویج ، بهرام فره وشی، ص 11 – 12).

اما پس ازآمدن اسلام، به طور عمده ایران را بلاد فارس و برای بخش های مختلف نام های استانی مانند جبال و آذربایجان بجای مدیا و جیل و خراسان و سیستان بکار می رفت. فردوسی، قاعدتا بر حسب آنچه در زبان ادبی آن روزگار رایج بوده ایران و توران را برابر هم نهاده و از این تعبیر حدود ۷۰۰ بار برای مجموع آنچه اروپاییان و عربها آن را بلاد فارس می نامیدند استفاده می کرده است.

آنچه به لحاظ تاریخی قابل جستجوست این است که اطلاق نام ایران پس از حمله اعراب بطور رسمی بندرت بکار رفته است و کاربرد نام ایران از دوره مغول مجددا در اسناد و منابع رسمی بر سرزمینی با این محدوده جغرافیایی، باب شده است.

اطلاق نام ایران بر یک واحد سیاسی مستقل در این ناحیه نه در برابر سرزمین های عربی بلکه دقیقا به مانند دوران پیش از اسلام در برابر توران بود. اما نه توران قدیم و نه آن نام، بلکه در مقام اولوس هایی که مغولان تشکیل دادند و ایران را به فرزندان تولی دادند که هولاکو فرزند وی و سپس نسل او در راس آن قرار گرفتند.

این کاربرد را در جامع التواریخ رشید الدین فضل الله وزیر برجسته دوره ایلخانی به خوبی مشاهده می کنیم. وی غالبا از این دیار به عنوان «ایران زمین» یاد می کند. برای مثال عنوان فصلی چنین است: «تاریخ خلفا و سلاطین وملوک و اتابکان ایران زمین و شام و مغرب و ...» (جامع التواریخ، چاپ روشن، ج 1، ص 343، 468، ج 2، ص 812، 855، 932، و موارد بیشمار دیگر).

مملکت ایرانی‌ها

مملكت ایرانی ها، سرزمین اراک (عراق) و عجم و خراسان است. طول این مملکت از رود جیحون در انتهای خراسان تا فرات است که میان آن سرزمین و شام فاصله انداخته است. عرض ایران، میان کرمان است که متصل به دریای فارس است و خود از اقیانوس هند منشعب می شود تا نهایت آنجایی که در اختیار بقایای سلجوقیان روم است در حدود علایا و انتالیا در کنار مدیترانه. در سمت شمال، حد فاصل میان میان مملکت ایرانی ها با بلاد قبچاق، رودی است در کنار باب الحدید که به ترکی آن را دمرقابو گویند و دریای طبرستان که به آن بحر خزر هم گفته می شود.

این ممکلت تقریبا مربع است. با راه رفتن طبیعی، عرض آن را چهار ماه و طول آن را هم چهار ماه می توان پیمود در آنجا اقلیم های بزرگ و شهرهای زیادی هست که هر کدام رستاق‌های (روستا) فراوان و نواحی و مناطق و جهات متعدد دارد.

پایتخت فعلی آن توریز (تبریز) و سپس سلطانیه است. خاندان هولاکو برآنند که پادشاهی از آن کسی است که در اوجان بر تخت نشیند. اوجان در بیرون تبریز است. ممالک بزرگ آن یکی اراک(عراق) عرب و دیگری عراق عجم و خراسان و کرمان و فارس و آذربایجان و آران و ری و جبال و دیاربکر و ربیعه و جزیره و ارمینیه و گرجستان و روم است. اگر با انصاف بنگری این مملکت در حقیقت قلب دنیاست.

در درون این مملکت چندین پادشاه هستند که همه بنده سلطان هستند، مانند حاکم هری که در اصل همان هرات است، و امیر کرمان و گیلان و سمنان و مالاین و ارزن.

بلاد فارس مملکت فارس،پارس و پرشیا

بر اساس كشفیات باستان شناسی که تا کنون صورت گرفته ، زادگاه انسان اولیه شرق و شاخ آفریقا و یا احتمالا سواحل خلیج فارس بوده است . یك گروه از این انسانها كه در سواحل دریای سرخ و دریای پارس تمدنی ایجاد نمودند با تغییر آب و هوا به شمال مهاجرت نمودند ولی در هزاره های بعد یا عصر یخبندان بسوی جنوب برگشت نمودند كه آنها را آریایی می گویند.

پارسها یكی از سه شاخه اصلی قوم آریا هستند كه در متون قدیم ثبت شده است که حدود 5 هزار سال پیش (این تصور غلط ناشی از عمر 6 هزار ساله برای زمین قائل شدن در متون کلاسیک ناشی شده است و مبنای علمی ندارد). از شمال دریای خزر بسوی فلات ایران مهاجرت نموده اند گروهی كه در خراسان و افغانستان امروزی ساكن شدند به پارتها و آریانها معروف شدند یك گروه نیز در شمال غربی فلات ایران ساكن شدند كه به آنها ماد یا مدیا می گفتند گروه سوم كه به اسب سواری و چابك سواری شهرت داشتند در ناحیه جنوب و سواحل خلیج فارس و جنوب كوههای زاگرس سكونت گزیدند و به پارسها ( اسب سواران ) شهرت یافتند این قبیله بزرگ آریایی پادشاهی قدرتمندی در جنوب ایران ایجاد كردند كه بدلیل دسترسی به آبهای بین المللی بزودی شهرت جهانی یافتند و نام آنها بر تمام ایران اطلاق شد.

بعضی از آثاری که از تمدنهای مربوط به 6تا 7 هزار سال در بسیاری نقاط ایران كشف شده است بویژه اسکلت انسان هایی که آریایی نامیده می شوند مبنای 5 هزار ساله تاریخ مهاجرت اقوام آریایی به ایران رابکلی زیر سوال برده است امروزه علم باستان شناسی و انسان شناسی و د. ان .ای به كمك مورخین شتافته تا رازهای نهفته در اعماق قرون را كه هیچگاه مكتوب نشده اند و یا اگر هم نوشته شده اند بكلی از میان رفته اند را آشكار سازد و امید می رود در آینده با كشفیات جدید بسیاری از ابهامات روشنتر گردد.

یافته های باستانی ثابت می كند كه قبل از اعلام امپراتوری جهانگیر و فدرال پارس در سال 538 میلادی توسط كورش ، در شرق ایران ( زابلستان و باكتریا) و هم درغرب (ایلام) پادشاهی های مقتدری وجود داشته اند طبق تاریخ شفاهی و داستانهای باستان نامه فردوسی در شرق و مركز ایران شاهنشهی ایران وجود داشته است كه با تورانیان( سرزمینی در غرب سین كیانگ، شرق ازبكستان تا جنوب قرقیزستان امروزی) در نبرد های طولانی با ظهور كورش تمام این مناطق ( ایران، ماد ،ایلام و خوزیه تحت حكومت فدرال پارس و یا پرسیا قرار گرفت.

واز این دوره یونانیان و رومی‌هابرای کشور ایران که مملكت فدرالی متشكل از 35 پادشاهی بود امپراتوری پارسیا و یا پرشیا بکار برده می شد . بنابر نوشته فیثاغورس ،" ایرانیان باستان به اسب عشق و علاقه فراوانى داشتند و بسیارى از پادشاهان پیروزى خود را مدیون اسبهاى تربیت ‏یافته‏اى مى‏دانستند كه آنها را اسب پارس، پرس و یا فارس مى‏نامیدند".

اعراب كه به اسب خیل، خیول، حصن و حصان مى‏گفتند، پس از پیروزى بر ایرانیان و به غنیمت گرفتن هزاران اسب پارسى، به اسب، فرس و به چابك سوار، فارس و فرسان مى‏گفتند و هنوز این نامها کاربرد دارد و بجای شوالیه نیز فارس بکار می برند.

وقتى دریانوردان یونانى در هزاره اول قبل از میلاد وارد سواحل خلیج فارس شدند، اهمیت و اقتدار كشتى‏ رانی و دریانوردانى ایرانیان و پارسها موجب شد که نام پارس را بر همه فلات ایران اطلاق كردند و بویژه از دوره كوروش (سیراس) و داریوش (دارا) كه از قبیله هخامنش - یكى از قبایل پارسى - بودند، به‏دلیل وجود پارس‏گرد (یعنى شهر پارس یا پایتخت پارس، كه یونانى‏ها نیز آن را پرسه‏پلیس مى‏خواندند) نام دیهه یا روستاك پارس - كه نام بخش جنوبى ایران بود - بر همه ایران اطلاق شد و بعدها عرب‏ها نیز به تقلید از یونانیان، فارس (عربى‏شده پارس) را جایگزین كلمه عجم كردند.

براى مدت مدیدى ایران جزئى از سرزمین دارالاسلام بود و هنگامى‏كه از تمدن پادشاهان قبل از اسلام یاد مى‏شد، از آنها به‏عنوان ملوك عجم و یا خسرو (كسرى‏)، بلاد فارس و یا بلاد عجم، بلاد كسرى‏ و مملكت فرس یاد مى‏كردند و نام «ایران» براى چند قرن در تاریخ‏هاى رسمى کم رنگ شد.

در زمان صفاریان و سامانیان كه اشعارى در مدح و عظمت قهرمانان ایران توسط افرادى چون رودكى سروده شد و با اشعار حماسى فردوسى كه در آن نام «ایران» 700 بار به‏كار برده شده است، این نام در اذهان مردم زنده شد. در سال 1258 میلادى مغولان خلافت اسلامى را سرنگون كردند و بشدت تحت تأثیر ادبیات قهرمانى ایران واقع شدند و وزراى ایرانى آنها القاب پادشاه ایران، شاهنشاه و خسرو ایران، وارث ملك كیان، وارث جم، جم جاه و... را به ایلخانان مغول و بعد به قاجارها دادند و این القاب در همه‏جا شهرت پیدا كرد و در این دوره فرهنگ كهن ایرانى به سبك نوینى احیاء شد و از این زمان كلمه «ایران» به‏طور پیوسته در ادبیات ایران وجود داشته است. اما اروپاییان در تمام دوره‏هاى تاریخ از نام كهن دیگر (پرسیا) استفاده مى‏كردند.

تنها در سال 1740 در یك نقشه آلمانى، نام ایران نیز به چشم مى‏خورد. اعراب قبل و بعد از اسلام، كلمه «الاجم» (ایرانى) را استفاده مى‏كردند. اعراب این كلمه را از جم گرفتند و واژه‏هاى زیادى از آن ساختند؛ از جمله، عجمه، اعجم (گنگ) و اعجمى (بیگانه) و معجم را از آن ساختند و معنى اصلى آن را دگرگون كردند.

از قرن دوم هجرى به بعد عرب‏ها نیز به تقلید از یونانیان، واژه فارس (عربى‏شده پارس) را جایگزین كلمه عجم كردند. بنابراین كلمه پارس )Persia( دو معنی و کاربرد مختلف دارد. در معنى محدود، فارس یعنى كسانى‏كه به زبان پارسى صحبت مى‏كنند (قوم پارس). در مفهوم موسع کاربرد جزء بر کل - كه بیشتر در كتابهاى تاریخىِ مورد نظر نویسندگان و محققان اروپایى در رشته‏هاى تاریخ و جغرافیاست - فارس یعنى همه كسانى‏كه در فلات ایران زندگى مى‏كرده‏اند، و بویژه اقوام آریایى.

در این معنى، فارس شامل همه اقوام و همه سرزمین و فلات ایران، پاكستان، افغانستان و نواحى آسیاى میانه و قفقاز نیز مى‏شود. اروپاییان كلمه «پرشیا» را براى تمام مردمان و سرزمین این مناطق به‏كار مى‏بردند و عرب‏ها براى این اقوام از كلمه عجم (برگرفته و معرب از كلمه جم) استفاده مى‏كردند، كه هر دو مترادف «ایران» محسوب مى‏شود. آنها فارس‏ها را به دلیل اهمیتشان «قریش العجم» مى‏خواندند؛ همچنان‏كه قریش را برترین قبیله عرب مى‏شمردند.

اروپایى‏ها كلمه «پرشیا» را در مقابل «عربیا» به‏كار مى‏بردند و منظور آنها همه اقوام ایرانى بود؛ ولى وقتى عرب‏ها بتدریج به‏جاى كلمه عجم از كلمه فارس (پرشیا) استفاده كردند، منظور آنها از فارس، بیشتر، فارس زبانان بود و گاهى اوقات نیز كلمه فارس را فقط به استان فارس اطلاق مى‏كردند و گاهى نیز كلمه فارس را به معنى مجوس و یا زرتشتى به‏كار مى‏بردند. كلمه «پارس» بعد از اسلام در ایران نیز جاى خود را به كلمه عربى «فارس» داد و مفهوم اصلى خود را از دست داد. كاربرد محدود و نادرست این عبارت باعث شد كه دولت ایران در سال 1313 خورشیدى رسماً از همه كشورهاى خارجى بخواهد كه به‏جاى كلمه دولت فارس (پرشیا) و یا شاه پرشیا، از عبارت قدیمى‏تر "ایران" و «شاهنشاه ایران» استفاده كنند. از این زمان به بعد نام پرشیا كه در ادبیات اروپایى واژه‏اى بسیار غنى و متضمن ارزشهاى تاریخى و هنرى زیادى بود، رنگ باخت و كلمه پرشیا به تاریخ پیوست؛ در حالى‏كه اصالت نام تاریخى پرشیا و پرس كمتر از نام ایران نبود.