۩ منظره اطلاعات ۩

بازی ها و رقص‌ها با هر نام و عنوانی که زیر پوشش آن حضور خود را در فرهنگ اقوام ایرانی تداوم بخشیده اند از منظر تاریخ موسیقی و نمایش، دارای اهمیت فراوانی هستند.

چه بسا از آنها با حفظ برخی صورت‌ها و اشکالی که به حرکات نمایشی انبوه و ریتمیک تعلق دارند، تحت نام پایکوبی، رقص، بازی، ذکر، تواجد و سماع، بخش قابل توجهی از داشته‌های ما در زمینه فوق محسوب می‌شوند. اساسا واژه رقص عنوانی است که پس از اسلام جهت این سازه به کار رفته است. در متون و منابع ادبی ایرانی و همچنین در گروه زبان‌های شفاهی مردم نواحی ایران، واژگانی چون بازی، وازی، وازیک و واژیک با ابعاد و جنبه‌های عام تر از رقص، حوزه ای نسبتا وسیع از آیینی توسعه یافته را شامل می‌شده اند؛ حوزه ای که علاوه بر رقص، برخی حرکات شبه ورزشی، رفتار و اعمال رزمی، پانتومیم، نمایش، شعر و موسیقی در آن جایگاهی مشخص و شناخته شده داشته اند. در واقع بازی‌ها، مجموعه ای کوچک‌تر از بالنده‌ترین و ماندگارترین عناصر یک آیین بوده اند چنانکه اگر برخی آداب، مناسک و مراسم، اوراد و ادعیه را بر عناصر یک بازی بیفزاییم، شکلی آیینی متصور است. بنابراین اگر رقص را در هیات اصلی و منشا اولیه آن، به عنوان جزیی از یک آیین تلقی کنیم، می‌توان پذیرفت که در پی تکامل و بسط و توسعه ی آیین‌ها، رقص و پایکوبی، شامل جنبش‌های موزونی شد که "در آن اندامهای گوناگون تن آدمی ‌هماهنگ با یکدیگر به حرکت در آمده و خواست‌ها و هیجان‌های ویژه ای را بازگویی و حال‌های روحی معینی بیان می‌کردند. از این رو، رقص و پایکوبی در میان مردمان دوره‌های باستانی و نوین معنی و مفهوم و صورت‌های گوناگونی از قبیل ورزشی، جنگی، جذبه ای و مذهبی، تقلیدی و نمایشی، تفریحی و شهوانی به خود گرفته، کم و بیش در میان همه مردم جهان، دوره‌های دگرگونی و تکامل را پشت سر نهاده است". در آغاز رقص و حرکات موزون به شکل کنونی و منتزع از آیین، اساسا زمینه ای برای ابراز وجود نداشته است. بر این اساس تاریخ رقص را در فلات ایران به سه دوره کلی، یعنی دوره ی آغازین عهد باستان، دوران تشکیل امپراطوری‌های بزرگ تا پیدایش اسلام و دوران پس از اسلام طبقه بندی نمود. سماع: جریان اول در ارتباط با پیدایش فرق و به ویژه تصوف است که در طول دوران پرفراز و نشیب خود، با تمسک به برخی روایات، احادیث و با استنباط فرقه ای از اسلام، به طور سرسختانه، از نوعی رقص به نام سماع به دفاع پرداخت. بی تردید این گونه جریانات، لااقل از نظر صورت بندی‌های رفتاری، پیوند غیر قابل انکاری با فرهنگ ایرانی داشته اند. سرگذشت کلیه فرقی که پس از اسلام، در فلات ایران به نشو و نما پرداختند و بعدها بسیاری از آنها به گمراهان (غلات) شهره شدند و شیوه اجرای مناسک و آیین‌های آنان و استقبال محتاطانه، اما باطنی برخی اقوام و طوایف ایرانی از آنان و آداب و اعمال این گونه فرق چنین برداشتی را مورد تایید قرار می‌دهند. در طول تاریخ جانب داری گروه‌های قابل اعتنا و تاثیرگذار اجتماعی و مذهبی از این جریان، موجب شد تا ما درباره رقص‌هایی که با محمل عارفانه، به سماع شهره شدند، حجم نسبتا گسترده ای از اسناد و شواهد را در اختیار داشته باشیم. اسنادی که یکسره به چگونگی حالات و ساز و کارهای این هنر دلالت دارند. بخش قابل ملاحظه ای از ادبیات ایران، به ویژه ادبیات مربوط به قرن هفتم، هشتم و نهم هجری، علاوه بر گرایش و ابراز علاقه به این جریان، سماع درویشان را به عنوان درجه ای متعالی از عبادات مطرح نموده و آن را جلوه ای بی چون و چرا از مظاهر حق دانسته اند.

[ادامه...]

درسایت YouTube فیلمی از دانشجویان دانشگاه ملک عبدالله عربستان پخش شده است که در این فیلم تعدادی از دانشجویان دختر و پسر در سلف سرویس این دانشگاه در حال رقص هستند. انتشار این فیلم، خشم مقامات مذهبی عربستان را به دنبال داشته است.

دانشگاه ملک عبدالله اولین دانشگاه مختلط در عربستان است که توسط ملک عبدالله و تعدادی دیگر از مقامات عربستان در 15 ماه رمضان افتتاح شد.

تاسیس دانشگاه ملک عبدالله مورد موافقت و مخالفت تعدادی از مسوولان و علمای اهل سنت عربستان قرار گرفته است.

موافقان این دانشگاه معتقدند می‌توان این اقدام را به عنوان اولین گام مثبت برای تغییرات گسترده در عربستان در نظر گرفت در صورتی که مخالفان معتقدند، این دانشگاه اخلاق اجتماعی جامعه عربستان را با تهدیدی جدی روبه رو خواهد کرد.

دهها هزار دختر سوایزلندی به صورت نیمه عریان در مکانی که تعیین شده گرد هم آمده‌اند تا پادشاه کشورشان از میان آنان یک دختر را به عنوان چهاردهمین همسر خود برای ازدواج انتخاب نماید.

به گزارش سرویس بین الملل "جهان"، گفته می شود تعداد این دختران که هر کدام عصایی کوچک نیز برای رقصیدن در دست دارند به 60 هزار نفر می رسد.

قابل ذکر است چنین مراسمی هر سال در سوایزلند برگزار می‌شود به طوریکه سال گذشته حدود 40 هزار دختر جوان در آن مراسم شرکت کردند.

نکته قابل توجه اینست که این مراسم از مراسم فرهنگی و ملی سوایزلند به شمار می رود. برخی منابع محلی پیش بینی کرده اند به رغم اینکه مراسم امسال نیز با شکوه برگزار شده اما "مسواتی سوم" پادشاه سوایزلند امسال کسی را برای همسری انتخاب نکند.

این مراسم در حالی برگزار می شود که به دلیل آتش سوزی مهیبی که در جنگل نزدیک کاخ پادشاهی در منطقه "لودزیدزنی" در 25 کیلومتری "مبابانی" پایتخت این کشور برافروخته شده، دود و گرد و غبار همه جا را فرا گرفته است.

گفته می‌شود مراسم امسال با شکوه‌تر از سال‌های گذشته برگزار می‌شود زیرا علاوه بر اینکه چهلمین سالگرد تولد پادشاه است، چهلمین سالگرد استقلال این کشور از استعمار انگلیس نیز به شمار می رود.

ناگفته نماند پادشاه سوایزلند هر ساله به دلیل هزینه کردن حدود 13 میلیون دلار برای برگزاری این مراسم، مورد انتقاد افراد و گروه‌های داخلی و خارجی قرار می‌گیرد به ویژه اینکه این کشور کوچک از فقیرترین کشورهای جهان به شمار می رود.

سوایزلند حدود یک میلیون نفر جمعیت دارد و دارای بیشترین مبتلایان به بیماری ایدز در جهان است به طوریکه نیمی از زنان 25 تا 29 ساله این کشور به این بیماری مبتلا هستند.

در همین راستا هفته گذشته بیش از هزاران سوایزلندی که به HIV مبتلا هستند در اعتراض به برگزاری این مراسم و نیز اعتراض به سفر هشت تن از همسران پادشاه به همراه فرزندان و خدمتکارانشان به دبی برای خرید لوازم مورد نیاز این جشن، تظاهرات کردند.